سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )
486
مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )
در 29 رمضان 1289 ه ق در لكنهو وفات يافت . منير شكوهآبادى دربارهء مادّهء تاريخ وفات او چنين مىگويد : فاضل اخبارى و هم زينت بزم عزا * حضرت ميرزا محمد آنكه بد شيوا زبان سال مرگش در صفاتش نظم كردم اى منير * عالم اخبارى و زوار و پاكيزه بيان ( 1289 ه ق ) وى در حسينيهء مير احسان به خاك سپرده شد . تصانيف او عبارتند از : زهد و تقوى در بحث من و سلوا ؛ خواتيم الصالحين ( دربارهء انگشترى ) رسالهء فارسى ، چاپ مطبعه محمدى 1249 ه ق ؛ نور الاسلام لكشف معنى الطعام . محمد ، سيد ، فخر العلماء 1295 ه ق / 1878 م فخر العلماء مولانا سيد محمد بن مفتى ملا حميد الدّين محمد موسى معروف به سيد باقر مرشدآبادى است و هنگامى كه ملا مهدى مازندرانى در سال 1290 ه ق به لكنهو آمد ، فخر العلماء از او تقليد كرد ، اما ملا مهدى وقتى به كمال علم و فقاهت وى پى برد گفت كه تقليد براى شما واجب نيست و پس از شش ماه به فخر العلماء اظهار داشت كه تقليد بر شما حرام است ، زيرا شما نيازى به تقليد كردن نداريد . سيد محمد تحصيلات خود را ابتدا در نزد پدرش سيد باقر و ديگر علماى لكنهو فراگرفت و سپس به عراق رفت و بعد بنا به اصرار بعضى از زايران امروهه به آنجا رفت و سپس به لكنهو آمد . وى بر بعضى كتابها حواشى نوشته است ، تصوف را دوست داشت و به رياضت باطن مشهور بود . سرانجام در لكنهو درگذشت و مرحوم حاجى سيد رضى الدّين ميرزا فرزند ارشد فخر العلماء جنازهاش را به كربلاى معلا برد و در همانجا به خاك سپرد . فرزند ديگر او به نام سيد اسد اللّه جلال الدّين است كه در مرشدآباد زندگى مىكرد . ميرزا محمد فيضآبادى 1300 ه ق / 1882 م محمد بن على فيضآبادى ، عالمى بسيار بزرگ بود . وى در نزد سلطان العلماء مولانا سيد محمد حديث ، فقه ، اصول و كلام را خواند و اجازه نيز دريافت كرد . كتاب الاسنّة المحمّدية للزّنادقة و النصرانية و اليهودية ، تأليف 1225 ه ق و نيز كتاب رياض